گروه فرهنگ و هنر ـ سايرمحمدى: «تضادهاى درونى»، «عصبيت و رشدآدمى» و «شخصيت عصبى زمانه ما» به قلم كارن هورناى با ترجمه محمدجعفر مصفا چاپ و منتشرشده اند و آثارى چون «حضور درهستى» و «شادكامى خلاق» و «فراسوى خشونت»، «شعله حضور» از كريشنامورتى را نيز به فارسى برگردانده اند. مصفا متولد ۱۳۱۲ خمين فارغ التحصيل حقوق قضايى است و علاوه بر ترجمه، كتاب هاى «انسان گمشده و شناخت» و «تفكر زائد» و «انسان در اسارت فكر» و «با پيربلخ» و... را نيز تأليف كرده است.

ايران: آقاى مصفا، اشعار مولانا تاكنون ازمنظرهاى مختلف تفسير و معنا شدهاند، شما شايد اولين كسى باشيد كه اشعار مولانا را از منظر روانشناسى دركتاب «باپيربلخ» تحليل كردهايد.

مصفا: من به اين سؤال شما نمىتوانم جواب درستى بدهم، براى اين كه مىبايد تمام كتاب هايى را كه درباره مولانا نوشته اند، خوانده باشم بعد به اين پرسش، پاسخ بدهم. من هيچ كتابى درباره مولانا نخواندهام.

ايـران: مى توانيد دليلش را بفرماييد؟

مصفا: شما اگر «باپيربلخ» را خوانده باشيد به اين مسأله جواب داده ام. من معتقدم، مطالعه دراين امور ـ نه درامورعلمى ـ انسان را به صورت يك موجود دست دوم درمى آورد. مولوى در جايى اشاره زيبايى دارد. آنجا كه مى گويد: «آسمان شو، ابرشو، باران ببار» تا مى رسد به «آب اندر ناودان عاريت است/ آب باران باغ صدرنگ آورد/ ناودان همسايه درجنگ آورد». اين شعر، اشاره به علم هاى عاريت است. دانش هاى دست دوم است. دانش دست دوم حكم بارشى را دارد كه از آسمان و از باران نيست بلكه از ناودان است. به اعتقاد من اين دانش ها اسباب نخوت و غرور است و حال آن كه دانش ها و ادراكاتى كه منشأ درونى دارند، زيبايى خاص و بكرى دارد. اگر خودم بتوانم پديده اى را اصالتاً در هستى كشف كنم، برايم ارزش ويژهاى دارد.

ايـران: همه ما ازطريق مطالعه و آموزش، كسب علم و سواد و شعور كردهايم. در مقدمه چاپ جديد كتاب شما، «شخصيت عصبى زمانه ما» آمده است...

مصفا: اسم اين كتابهاى مرا نياورديد، براى اين كه اين كتاب ها را حدود چهل سال پيش ترجمه كردهام و الآن هم اين آثار را مبناى نگرش و خودشناسى خودم قرار نمىدهم.

ايـران: من حرف ديگرى دارم. دراين مقدمه آمده، شما بعد از ترجمه آثار كارن هورناى و مطالعه آثار اين روانكاو، به يك شناخت نسبى و به يك تفكر خاص رسيده ايد كه بعدها كتاب هايى چون «انسان گمشده وشناخت» يا «تفكر زائد» رانوشته ايد. چگونه مطالعه آثار ديگران را نفى مىكنيد؟

مصفا: مطالعه آثار ديگران را هم نفى مىكنم و هم نفى نمىكنم. اگر مطالعه به اين صورت باشد كه بخوانيم و بار دانش هاى خودمان را اضافه كنيم، مخرب است. ولى اگر اين آثار را به خاطر افزودن بر حجم اطلاعات خود نخوانيم وضع فرق مىكند. من همراه با مطالعه هر اثرى روى آن تأمل مىكنم. بيشتر به خاطر خلاقيت ذهنى مطالعه مىكنم.

+ برای دیدن صفحهی این مصاحبه در سایت روزنامه ایران، اینجا کلیک کنید.

+ متن فوق را بصورت فایل PDF از اینـجـا دریافت نمایید.